W XIX wieku Śląsk był jednym z najważniejszych ośrodków przemysłu lnianego w Europie. Choć dziś mało się o tym mówi, to właśnie tutaj produkowano ogromne ilości płótna, które trafiało na rynki całego kontynentu. Niedawno w zasobach Austriackiej Biblioteki Narodowej odnaleziono artykuł z 1846 roku, który rzuca nowe światło na tę historię.
Zapomniana potęga śląskiego lnu
Artykuł opublikowany 11 kwietnia 1846 roku w czasopiśmie „Journal des Österreichischen Lloyd” opisuje stan śląskiego przemysłu lnianego w tamtym okresie. Gazeta, wydawana w Trieście, była centralnym organem poświęconym handlowi, przemysłowi i gospodarce. To właśnie tam znalazła się wzmianka o tym, że Śląsk był głównym ośrodkiem pruskiego przemysłu lnianego, a jego tradycje sięgały znacznie wcześniej.
Największy rozkwit śląskiego płóciennictwa przypadł na koniec XVIII wieku, kiedy to wartość produkcji sięgała nawet 12–13 milionów talarów rocznie. Wojny napoleońskie przerwały jednak eksport do Francji, Hiszpanii i krajów zamorskich, co doprowadziło do upadku wielu warsztatów. Mimo to, w połowie XIX wieku region wciąż odgrywał kluczową rolę w produkcji lnu.
Główne ośrodki i skala produkcji
Do najważniejszych miast związanych z przemysłem lnianym należały Jelenia Góra, Gryfów Śląski, Kamienna Góra, Wałbrzych, Kowary, Lubań i Świebodzice. Łącznie działało tam ponad 20 tysięcy krosien. Przędza była wytwarzana zarówno ręcznie, jak i mechanicznie. Ręczne przędzenie było tak powszechne, że pozwalało na eksport przędzy do Czech i austriackiego Śląska. Jednocześnie sprowadzano znaczne ilości przędzy maszynowej z Anglii, mimo że na Śląsku funkcjonowały duże przędzalnie mechaniczne – m.in. w Wałbrzychu, Świebodzicach, Bolkowie, Żaganiu, Kamiennej Górze i Nowej Soli. W Mysłakowicach działała przędzalnia należąca do Królewskiego Towarzystwa Handlu Morskiego.
Uprawa lnu była rozwinięta w całym regionie, szczególnie w okolicach Nysy, Ziębic, Kłodzka, Świdnicy, Lwówka Śląskiego, Głogowa, Trzebnicy i Oleśnicy. W Szymonkowie i Kłobuczynie koło Głogowa utworzono nawet szkoły uprawy lnu. Według urzędowych danych, w rejencji opolskiej w latach 1832–1836 produkowano średnio około 1 490 000 funtów lnu rocznie, z czego trzy czwarte pochodziło z powiatów nyskiego, prudnickiego, głubczyckiego i kluczborskiego.
Tradycja żyje do dziś
Choć przemysł lniany na Śląsku już nie istnieje, tradycje związane z uprawą i obróbką lnu są kontynuowane. Przykładem jest Małgorzata Bartusiak, która prowadzi stronę „Wołczyn Konstadt – historia i teraźniejszość”, gdzie można poznać dawne metody uprawy i przetwarzania tej rośliny. To ważne, aby pamiętać o tej części historii regionu, która przez lata kształtowała jego tożsamość i gospodarkę.
Źródło: Wołczyn Konstadt- historia i teraźniejszość (Wołczyn Konstadt
Fot. facebook.com
